Galeria Fotografii "Taras Sztuki", Centrum Kultury Wilanów
ul. Kolegiacka 3, III piętro, Warszawa
Wernisaż w sobotę 21 listopada o godz. 17:00, ekspozycja do 16 grudnia 2026
Galerię prowadzi: Inna Hutsan
Koń, jaki jest, każdy widzi.
Projekt fotograficzny Maksa Skrzeczkowskiego zatytułowany „Kocham Cię Polsko!”.
Każda bajka z dzieciństwa rozpoczynała się zwykle słowami „Dawno, dawno temu, za siedmioma górami, za siedmioma lasami…”. Tymczasem opowieść Maksa Skrzeczkowskiego, choć odwołuje się do archetypów i zjawisk rodem z dziecięcej wrażliwości, jest zawieszona pomiędzy tym, co dawniej, a tym co teraz. Nie brakuje w niej również „dorosłych” motywów, głęboko zakorzenionych w polskiej obyczajowości.
Tytuł cyklu znamionuje czynność intymną, polegającą na darzeniu kogoś lub czegoś wyjątkowym uczuciem. Z założenia odziera relację autora ze wszelkich znamion dyskrecji. I o to chodzi. Cykl Skrzeczkowskiego jest otwartym dla publiczności artystyczno – emocjonalnym przeżyciem. Wykrzyknik podkreśla siłę wypowiedzi i wzmacnia jej charakter. Kochamy Polskę, kochamy ją w każdej postaci. To żądanie, rozkaz, ekspresyjna natura wyznania czy stwierdzenie faktu?
Gdzie kieruje fotograficzną uwagę autor? Wybiera tematy, które uznaje za ważne, trudne, dziwne, szalone, piękne, ironiczne lub pouczające. Przymiotniki te mają jedną wspólną cechę – opisują kraj niepodobny do żadnego innego. Maks, naciskając spust migawki, otwiera przed nami zaskakujące, surrealistyczne światy. Czasem jest to puszka Pandory, a czasem róg obfitości. Projekt przypomina rodzinny album, gdzie wspomnienia miłe mieszają się z trudnymi chwilami, a podobizny ulubionych członków rodziny z tymi, których nikt już nie pamięta.
Mamy zwyczajne, nadgryzione zębem czasu, ogrodzenie z drucianej siatki. Ale tuż za nim dumnie prezentują swe wdzięki czerwone muchomory w kapeluszach z metalowych misek. Innego płotu na zdjęciu Skrzeczkowskiego, pilnuje biały gipsowy lew. Czy zimową porą, przed zakładem pogrzebowym może stać gromada Mikołajów wielkości człowieka? Tak, na zdjęciu z cyklu „Kocham Cię Polsko!” jest to możliwe. W przyprószonym śniegiem krajobrazie czekają na swoją kolej. Memento mori.
Nawet zwierzęta wpisują się w ten bajkowy poniekąd krajobraz, jak chociażby dwugłowy ptak z czterema łapkami na portowym falochronie. Im dziwniej tym ciekawiej. Powiązana sznurkiem metalowa, przedwojenna balustrada mówi nam wiele o czasach świetności anonimowej kamienicy, ale też o pomysłowości lokatorów, którzy „zadbali” w ten sposób o bezpieczeństwo na używanych codziennie schodach.
Wbrew początkowemu uśmiechowi, które budzą zdjęcia Skrzeczkowskiego, projekt nie jest tylko zbiorem żartobliwych skojarzeń. To mocny i ważny głos w dyskusji, jacy jesteśmy i w jakim kraju mieszkamy? Refleksja na temat tego, jak chcielibyśmy być widziani i w jaki sposób definiujemy swoją polskość. Zderzenie tytułu projektu „Kocham Cię Polsko!” ze zdjęciem zabiedzonego, pokrzywionego bałwana w szarym krajobrazie może być w tym samym momencie tęsknotą za dzieciństwem jak i alegorią naszych czasów. „Koń jaki jest każdy widzi”.
Krzyż, najmocniejszy znak kulturowy naszego świata, dla wielu symbol zwycięstwa, zbawienia i miłosierdzia, odnajduje Maks na krańcach Polski. Ramię pionowe, drewniane, oznacza słup graniczny. Ramię poziome, czerwono – biała taśma rozciągnięta na całą szerokość kadru, sugeruje możliwe zagrożenie, niebezpieczeństwo. Oba znaki, sfotografowane na tle absurdalnie soczystej zieleni, kojarzą się w dzisiejszych czasach z niepokojem w narodowych barwach. Ten, wprowadzony dzięki plastycznej wyobraźni autora symbol, jest tak wieloznaczny, że jego interpretacja pozostaje absolutnie indywidualna. Polska to krzyż, cierpienie czy błogosławieństwo? W moim prywatnym wyborze do wystawy „Kocham Cię Polsko!”, byłby to motyw z jednej strony zamykający ekspozycję, ale z drugiej otwierający dyskusję na temat polskości. Ostatnie zdjęcie w albumie, ale nieostatnie zdanie Maksa Skrzeczkowskiego.
Projekt będzie kontynuowany, tylko czy wrócą mężowie zaufania?
Tekst autorstwa Igi Niewiadomskiej dla Kwartalnika Fotografia
Maks Skrzeczkowski – magister sztuki, podróżnik, fotograf, wykładowca fotografii na Wydziale Politologii i Dziennikarstwa UMCS,wieloletni koordynator projektu Akademia Odkryć Fotograficznych, twórca projektu Kazimierska Wiosna Fotograficzna, międzynarodowy obserwator wyborów prezydenckich na Ukrainie (2004). Wielokrotnie wyróżniony i nagradzany w konkursach fotograficznych (m.in Grand Press Photo 2021, Viva Photo Awards 2023) oraz za działania w dziedzinie kultury. Finalista Warsaw Photo Days 2015. Stypendysta Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego 2020. Laureat nagrody Angelus Lubelski 2021 (w kategorii animacja życia kulturalnego). Autor indywidualnej wystawy na X FotoArtFestiwalu
w Bielsku-Białej 2023. Z niesłabnącą pasją od lat fotograficznie eksploruje ulotną codzienność życia w Kazimierzu Dolnym, czterokrotnie był na wschodzie Ukrainy na terenie objętym działaniami wojennymi. Skrzeczkowski to bez wątpienia postać nietuzinkowa, fotograf ekstremalny, ale co równie ważne kreatywny. Zaskakuje, podejmując szalone i trudne wyzwania. Świat nieustannie go zachwyca i zadziwia.
