Centrala Gallery, Pl. Ratajskiego 6a, Poznań
Wernisaż w piątek 6 listopada w godz. 20-22, ekspozycja do 16 stycznia 2027
Wydarzenie w ramach First Friday Gallery Poznań – PLAC.R.
kuratorki wystawy: Anka Gregorczyk, dr Julia Stachura
Patronat Honorowy: Narodowy Instytut Urbanistyki i Architektury, Miasto Poznań,
Wielkopolska Okręgowa Izba Architektów RP, Uniwersytet Artystyczny im. M. Abakanowicz
ZPAF jest jednym z partnerów medialnych wydarzenia

Autorzy: Tomek Albin, Paweł Jaśkiewicz, Ewa Kulesza, Tomasz Lewandowski, Christoph Morlinghaus, Mateusz Sarełło, Marta Zgierska.

Centrala Gallery otwiera poznańską odsłonę wystawy TERRA COGNITA,
prezentowanej wcześniej w Warszawie podczas Warsaw Gallery Weekend.
Zaplanowano towarzyszące wystawie:
➲ Dzień otwarty z artystami:
sobota 7 listopada, godz. 11:00–17:00
➲ Oprowadzania kuratorskie:
środa 11 listopada, godz. 11:11
środa 2 grudnia, godz. 18:00–19:00

Centrala Gallery - TERRA COGNITA
Wystawa podejmuje dialog pomiędzy fotografią, a obiektem artystycznym, aktywizując odbiorców do wieloaspektowego doświadczania tematu przestrzeni. Prace siedmiorga artystów poruszają kwestie konstrukcji przejściowych, formowania obrazu pamięci krajobrazu oraz problematykę zamieszkiwania. Dotykają również wątku obecności człowieka w przestrzeni, w kontekście pogłębiającego się kryzysu mieszkaniowego oraz doświadczenia konstrukcji codzienności w czasach niepewności i konfliktów. Wystawa operuje figurą przestrzeni oswojonej - „bezpiecznej” - zestawionej z doświadczeniem przestrzeni niestabilnej, podlegającej permanentnym transformacjom, a nawet destrukcji, m.in w wyniku konfliktów zbrojnych czy katastrof. Koncepcja wystawy wpisuje się w refleksję nad kruchością środowiska zbudowanego oraz niepewnością współczesnych form zamieszkiwania, ich dyskusyjną dostępnością, ujawniając ich ambiwalentny i warunkowy charakter. Zagadnienia pamięci, krajobrazu i fotografii - rozumianych jako zapis czasu oraz zmieniających się struktur architektonicznych - przenikają się z refleksją nad miejscem, przynależnością i poczuciem wyobcowania, a także nad trwaniem w strukturach społecznych wyznaczanych przez architekturę mieszkalną. Istotnym wątkiem wystawy jest analiza architektury w kategoriach narzędzi społeczno-ekonomicznej dyscypliny i kontroli - jako infrastruktury widzialności i nadzoru. Równolegle prezentacja problematyzuje rozróżnienie pomiędzy architekturą jako funkcjonalną przestrzenią użytkową a jej statusem jako autonomicznej formy estetycznej, wskazując na płynność tej granicy. 
„TERRA COGNITA”  rozwija linię programową Centrala Gallery, skoncentrowaną na analizie krajobrazu i przestrzeni przekształcanych przez działalność człowieka, sytuując ją w szerszym polu współczesnych debat o przestrzeni, własności, pamięci i władzy.
Zaproszeni do wystawy artystki i artyści:
EWA KULESZA - ukończyła Rzeźbę i Rysunek oraz Fotografię na Akademii Sztuk Pięknych w Poznaniu. Stypendystka Ministerstwa Kultury i Sztuki oraz Miasta Poznania. Rezydentka miasta Bern w Szwajcarii oraz Nordic Kunst Dale w Norwegii. Członkini Secondary Archive. Współprowadzi pracownię Praktyk i Badań Artystycznych na Uniwersytecie Artystycznym w Poznaniu. Dotychczas wystawiała prace w Galerii Sztuki Wozownia w Toruniu, Fundacji Profile, Galerii Program Galerii Działań, Pałacu Czapskich w Warszawie, Galerii At, Galerii Centrala (2024), Galerii CK Zamek, Galerii Arsenał, Galerii Łęctwo, Muzeum Narodowym w Poznaniu, Terminal 08, MOS Gorzów Wielkopolski, Muzeum Narodowym w Szczecinie, Galerii Rektorat, Galerii BWA Zielona Góra, BWA Wrocław Główny, Galerii Sztuki im. Jana Tarasina w Kaliszu, Galerii El w Elblągu, Galerii Wieża Ciśnień w Koninie, Galerii de Capitana w Aveiro w Portugalii, Museum of Masashino Art University w Tokio w Japonii, Haus am Luezofplatz w Berlinie, Galerii ZAK Spandau w Berlinie. W 2007 roku brała udział w V Berliner Kunstsalon/Arfair.
TOMEK ALBIN – artysta wizualny, fotograf i reżyser wideo. W swojej praktyce łączy język sztuki współczesnej z estetyką i narzędziami świata komercyjnego, traktując je jako równorzędne środki wyrazu. Inspiracje czerpie z geometrii, rzeźby i natury, koncentrując się na relacji pomiędzy materią, obrazem i percepcją. Absolwent Akademii Sztuk Pięknych w Poznaniu (Wydział Komunikacji Multimedialnej), gdzie obronił dyplom w pracowni dr hab. Krzysztofa J. Baranowskiego, oraz PWSFTviT w Łodzi na kierunku Produkcja Filmowa. Swoje prace prezentował na licznych wystawach zbiorowych i indywidualnych, m.in. na wystawie Pod Kolor  w ramach IFF w Warszawie (2025), Out of Poland  (Arena 1, Santa Monica, USA, 2019) oraz Ressemblances  (Galerie HfBK Brühlsche Terrasse, Drezno, 2018). Laureat branżowych nagród, w tym KTR, Epica i Effie Awards. Jego twórczość była publikowana m.in. w Still Life Selected Views oraz Lürzer’s Archive. Od wielu lat związany ze Szkołą Filmową w Łodzi, gdzie prowadzi zajęcia w Katedrze Fotografii. W ramach autorskiej pracowni aktywnie wspiera rozwój młodych artystów, traktując dydaktykę, mentoring i wymianę doświadczeń jako integralną część własnej praktyki twórczej.
TOMASZ LEWANDOWSKI - fotograf specjalizujący się w fotografii architektury i przestrzeni miejskiej, mieszka i pracuje w Niemczech. Ukończył studia magisterskie na Burg Giebichenstein University
of Art Halle, gdzie rozwijał analityczne podejście do fotografii jako medium dokumentującego formy architektoniczne i ich społeczne konteksty. Jego projekty łączą precyzyjny, wielkoformatowy zapis architektury z refleksją nad historią, pamięcią i socjologicznymi wymiarami przestrzeni, zarówno tych monumentalnych, jak i codziennych. Prezentował swoje prace w licznych wystawach międzynarodowych i festiwalach. Jego fotografie ukazują architekturę jako nośnik pamięci i społecznych narracji, łącząc formalną klarowność z głęboką refleksją nad miejscem i czasem - współpracuje z Galerią Centrala od 2019. 
CHRISTOPH MORLINGHAUS - Absolwent Fachhochschule Dortmund (School of Photography & Design), laureat Nagrody Reinharda Wolfa (1994). W swojej praktyce posługuje się wielkoformatowymi aparatami i analogowym materiałem negatywowym, wykorzystując wyłącznie światło naturalne. Jego prace koncentrują się na analizie przestrzeni, architektury i krajobrazu, łącząc precyzyjny formalizm z refleksją nad pustką, strukturą i czasem. Fotografie Morlinghausa osiągają hiperrealistyczną jakość i monumentalny, niemal abstrakcyjny charakter. Artysta prezentował swoje prace na wystawach indywidualnych i zbiorowych m.in. w Victoria and Albert Museum w Londynie, podczas Art Basel Miami, w Roebling Hall Gallery w Nowym Jorku oraz Circle Culture w Berlinie. Brał udział w międzynarodowych festiwalach i wystawach w Europie, Ameryce Północnej i Azji, równolegle realizując projekty wydawnicze i kampanie komercyjne.
MARTA ZGIERSKA - artystka wizualna. Ukończyła fotografię na PWSFTviT w Łodzi (dyplom w pracowni prof. Grzegorza Przyborka), magister filologii polskiej oraz magister komunikacji społecznej i dziennikarstwa (UMCS w Lublinie). Obecnie doktorantka SDNHiS UMCS w pracowni Roberta Kuśmirowskiego. W swojej praktyce artystycznej i badaniach teoretycznych porusza tematykę traumy, doświadczeń liminalnych i związanych z nimi napięć. Pracuje z własnym ciałem, obiektami i przestrzenią. Nadaje tym wątkom osobisty rys, często stawiając siebie w roli obiektu performatywnych działań. Obecnie zgłębia temat wycofania, poszukując sposobu na opisanie alternatywnych wrażliwości w kontekście nadmiaru bodźców i rosnącego wyczerpania społeczeństwa.
MATEUSZ SAREŁŁO - fotograf, kurator, autor i edytor książek fotograficznych. Juror konkursów m.in. Grand Press Photo. Kurator sekcji ShowOff Miesiąca Fotografii w Krakowie. Rezydent Cite des Arts w Paryżu w ramach City of Paris Grant. Nagradzany i wyróżniany w wielu konkursach, m.in.: Aftermath Project Grant, German Peace Prize for Photography / Felix Schoeller Award, Meitar Award, Lucie Foundation Scholarship, Critical Mass, PHMuseum Photography Grant, PDN Photo Annual, Allegro Prize, Lens Culture Exposure Awards czy i International Photography Festival Organ Vida Prize. Wystawiał m.in. w Museum of Odesa Modern Art, Riga Photography Biennial, GAF Gallery w Hanowerze, Gowen Contemporary Gallery w Genewie, Third Floor Gallery w Cardiff, Leica Gallery w Warszawie, a także podczas La Quatrieme Image Photo Fair w Paryżu, Les Photographiques w Le Mans, Copenhagen Photo Festival i innych.
PAWEŁ JAŚKIEWICZ – artysta wizualny, studiował na Uniwersytecie Artystycznym w Poznaniu i na Central Saint Martins w Londynie. Uczestnik warsztatów Magnum Photos w Tokio. Finalista konkursu Artystyczna Podróż Hestii 2015, nominowany do nagrody C/O Berlin Talent Award 2019. Laureat rezydencji artystycznej W Ramach Sopotu. W swojej praktyce skupia się na relacji przestrzeni i jej otoczenia, bada procesy rekontekstualizacji i nadawania nowych znaczeń odnalezionym elementom. Jego prace wpisują się w nurt Nowej Topografii, eksplorują estetykę obrzeży miast, terenów przejściowych i nie-miejsc – anonimowych przestrzeni codzienności, które funkcjonują poza utartymi schematami narracyjnymi. Jego fotografie były prezentowane m.in. na Fotofestiwalu w Łodzi, TIFF we Wrocławiu, PARIS CIRCULATION(S) oraz w MSN w Warszawie.

Dołącz do wydarzenia na Facebooku