„Historie alternatywne. Podróże wyobrażone”
Galeria „Pod Świetlikiem” i pasaż Zagłębiowskiej Mediateki, ul. Kościelna 11 w Sosnowcu
Wernisaż z udziałem autorów w piątek 9 stycznia 2026 o godz. 18:00, ekspozycja do 27 lutego 2026
Kuratorzy wystawy: Kamil Myszkowski, Tomasz Zygoń, Krzysztof Szlapa. Wstęp wolny
Książki mogą przybierać różne formy. Najczęściej kojarzą nam się z kodeksami ustawionymi na półce lub trzymanymi gdzieś pod ręką, jednak w historii występowały także w postaci glinianych tabliczek czy zwojów. Dziś często nie możemy ich dotknąć - gładzimy jedynie ekran, by przesunąć kolejną stronę. Ta różnorodność ma jednak drugorzędne znaczenie; chodzi bowiem przede wszystkim o opowieści, które nas porywają bądź nudzą na śmierć.
Umiejętność przekazywania opowieści jest bardzo trudna - choć Mediateka, w której zaprezentowana jest wystawa Grupy Fotografy, gromadząc różne nośniki wypowiedzi, pokazuje, że przywołana trudność nie zniechęca twórców. Otaczają nas tysiące opowieści: różnorodnych i niezmiennie pobudzających wyobraźnię.
Każda osoba, która sięga na przykład po książkę i ją czyta, dokonuje własnego odczytania historii. Nie da się jednak uniknąć indywidualnej perspektywy. Wyobraźnia każdego człowieka jest inna, więc każdy inaczej wizualizuje to, co czyta. Kontakt z książką, filmem czy muzyką jest zawsze indywidualną podróżą.
Wystawa, którą można zobaczyć w murach Mediateki, jest efektem intelektualnego wysiłku bardzo zróżnicowanego kolektywu twórców wypowiadających się za pomocą obrazu. Grupa Fotografy została przeze mnie zaproszona do zrelacjonowania swoich symbolicznych podróży. Autorzy stworzyli opowieści charakterystyczne dla ich sposobów widzenia świata. Niektórzy zaproponowali serie zdjęć przypominające kadry ze snu,
inni - bardziej abstrakcyjne spojrzenie na rzeczywistość. Pojawiają się również historie przenikające się ze wspomnieniami oraz innymi wytworami kultury. Nie brakuje wyjścia poza bezpieczną strefę dokumentowania otaczającego świata i zwrotu w stronę kreacji, poszukiwań oraz eksperymentu.
Najciekawsze jest jednak to, że każdy widz odczyta te wizualne opowieści na swój sposób.
Każda z tych symbolicznych książek - czasem składających się z sekwencji obrazów, czasem z jednej fotografii wypełnionej do granic możliwości znaczeniami - zostanie przeczytana i odebrana z własnej, przyniesionej do biblioteki perspektywy. Widz stanie się więc bogatszy o tę opowieść, jednocześnie wzbogacając ją sobą samym. Życzę przyjemnej lektury i zachęcam do odkrywania alternatywnych światów podczas podróży odbywanych w wyobraźni.
dr Kamil Myszkowski
Grupa artystyczna Fotografy powstała w 2014 roku z inicjatywy Krzysztofa Szlapy i początkowo związana była z nowo powstałym domem kultury w katowickim Dębie. Wspólna przygoda z fotografią zaczęła się od otworka średnicy ułamka milimetra w recyklingowanym pudełku. Projekt nazywał się „Opowieści stąd” i miał być fotoesencją Dębu – najstarszej osady na terenie Katowic. Chcieliśmy w jednym błysku wyświetlić dwa wieki historii dzielnicy. Czy tak ambitny zamiar miał szansę powodzenia - można było zobaczyć na wystawie „Sen o Dębie” w MDK Katowice-Dąb w 2015 roku.
Zaczynaliśmy od rudymentarnych technik analogowych wymagających - obok umiejętności - cierpliwości i koncentracji. To ćwiczenia duchowe, które są najlepszą inicjacją do twórczej fotografii. Dzięki temu doświadczeniu w erę cyfrową wkroczyliśmy dobrze wyposażeni, wiele zawdzięczając warsztatom prowadzonym na Dębie przez Krzysztofa Szlapę, odtwarzającym in actu historię fotografii.
Od początku łączy nas zabawa i swobodny eksperyment.
Kolejne etapy naszej przygody wyznaczały: studyjna fotografia wielkoformatowa (wystawa Globica, 2016) i projekt Miasto_K w technice cyjanotypii (wystawa w Muzeum Historii Katowic, 2017). Dziś, spoglądając wstecz, dostrzegamy, że w tamtym okresie chyba każdy z nas wydeptywał już własną ścieżkę, chociaż niektórzy z nas poruszali się po gruncie fotograficznym jeszcze nieco chwiejnym krokiem. Jednak nieodwołalnie dla każdego z nas zaczynał się czas emancypacji. Wraz z zakończeniem spotkań w MDK „Dąb” zamknęliśmy definitywnie rozdział pod tytułem „Edukacja” i gładko, choć nie bez obaw, wkroczyliśmy na drogę kształtowania indywidualnej formy artystycznego wyrazu.
Przełomem dla wielu z nas i pierwszą okazją nieskrępowanej erupcji subiektywności był projekt własnej unikatowej książki fotograficznej zrealizowany w 2018 roku. Dzięki gościnności Okręgu Śląskiego ZPAF mogliśmy po raz pierwszy zaprezentować naszą świeżą twórczość tak szerokiemu i zacnemu gronu odbiorców. Wystawa fotografii cyfrowej „W stronę sztuki widzenia” w MDK Rybnik-Chwałowice (2019) była kolejnym świadectwem naszych trudnych zmagań z formą i tworzywem. Otuchy dodało nam niezwykle ciepłe przyjęcie zarówno przez ekipę chwałowickiego domu kultury, jak i publiczność zgromadzoną na wykwintnym wernisażu. Na tej wystawie, podobnie zresztą jak poprzednio na spotkaniu wokół książek, chyba zaskoczyliśmy siebie wzajemnie, odkrywając – także sami przed sobą – nasze najlepsze strony.
Ten sukces ośmielił wielu z nas do samotnych dryfów, zakończonych a to nagrodą w konkursie,
a to wystawą indywidualną. Niektórzy z nas udzielali się też po drodze w rozmaitych projektach innych grup artystycznych – w ramach otwartości na nowe wyzwania.
Nie byłoby tych wspaniałych efektów bez wzajemnego wspierania się i razem spędzonych chwil. Zawsze mogliśmy liczyć na pomocną dłoń w trudnych momentach. A tych pięknych nie brakowało podczas grupowych plenerów, kiedy nawzajem się inspirowaliśmy.
Pozostajemy otwarci. Grupa Fotografy to nie styl, nie estytyka… Co zatem? Na pewno sztuka widzenia wielowymiarowego, wrażliwość, introspekcja i wszystko, co może z tego wyniknąć. To nasza wolność w mrocznych czasach, które jej nie sprzyjają. To naturalna inteligencja i pamięć mimowolna.
Niech fotografia będzie medytacją pomagającą przywrócić właściwe proporcje.
Dariusz Czapla
Zrealizowane przez grupę wystawy:
2014 – Sen o Dębie – Galeria Za Szybą MDK Koszutka filia Dąb – Katowice
2016 – Globica – Galeria Za Szybą MDK Koszutka filia Dąb – Katowice
2017 – Miasto_K – Muzeum Historii Katowic Cyjanotypia – subiektywna fotografia dzielnic Katowic
2019 – W stronę sztuki widzenia – Rybnik-Chwałowice
2020 – Muzyka we mnie – BackStage – Katowice
2021 – Minimalizm – Dom Kultury Gostyń
2021 – Szepty – Gminny Ośrodek Kultury w Lanckoronie
2022 – Okno na świat / Zrób sobie raj – Studio-Galeria11 – Katowice
2022 – Era człowieka – Centrum Informacji Naukowej i Biblioteka Akademicka - Ciniba – Katowice
2022 – Wieloświaty – Centrum Kultury Dworek Białoprądnicki – Kraków
2023 - Jestem drzewem - MDK Szopienice - Giszowiec - Katowice
2024 - Czułe miejsca - Oficyna Art&Design - Warszawa
2024 - The End - Galeria Sztuki Współczesnej Elektrownia - Czeladź
2025 - Historie alternatywne. Podróże wyobrażone – Zagłębiowska Mediateka - Sosnowiec
Artyści, tworzący grupę - kliknij tutaj by zapoznać się z ich biogramami:
Dariusz Czapla, Krzysztof Szlapa, Agata Ernestowicz, Izabela Gryczyńska, Edward Grządziel, Kordian Kloc, Tomasz Zygoń, Katarzyna Janota, Justyna Jasica, Lilianna Ligęza-Jasik, Zbigniew Pytlik, Krzysztof Strzoda, Małgorzata Wachowicz, Kamil Myszkowski.
