Galeria Centrala - przestrzeń twórcza dla fotografii, Pl. Ratajskiego 6a, Poznań 
Wernisaż w piątek 27 marca o godz. 19:00, ekspozycja do 16 maja 2026 
Kuratorka: Anka Gregorczyk 
Dzień otwarty z udziałem artysty w sobotę 28 marca w godz. 11-17

INTENCJA CZYSTA - Rafał Swosiński
Coraz trudniej jest skupić swoją uwagę na ciszy. Doświadczanie jej wymaga od nas rezygnacji z nadmiaru. Fotografia może powstać dziś szybko, bez wysiłku, często bez namysłu – jako natychmiastowy zapis wrażeń i chwili przeznaczony do równie szybkiego zapomnienia. W tym kontekście analogowa fotografia wielkoformatowa, odzyskuje należne znaczenie i rolę cichego obserwatora, przypominając o tym, że fotografowanie to nie tylko technika obrazowania ale i medytacyjna postawa twórcza.
Fotografia wielkoformatowa wymaga czasu, uważności, cierpliwości i… skupienia.
Każde ujęcie to drobiazgowy proces przygotowania, świadomego kadrowania, ustawienia ostrości i oczekiwania na odpowiednie światło. Aparat wielkoformatowy wymusza na twórcy kontemplację.
W tym sensie zdjęcie przestaje być tylko obrazem, ale staje się również zapisem decyzji, a czasem metafizycznego zawieszenia w bezczasie.
Prace Rafała Swosińskiego prezentowane na wystawie „Intencja czysta” powstają właśnie w takim rytmie. Interesuje go krajobraz postrzegany zarówno jako przestrzeń natury jak i ślady ludzkiej obecności.
W jego pracach pojawiają się fragmenty architektury, samotne obiekty w pejzażu – elementy natury, które w oderwaniu od swojej pierwotnej formy nabierają wręcz performatywnych znaczeń budząc w obserwatorach osobiste metafory.
Fotografie prezentowane na wystawie są obrazami oszczędnej narracji. Nie opowiadają historii.
Ich językiem jest wręcz medytacyjna obserwacja rzeczy prostych: skał, kamieni, drzew, mgły, pustych przestrzeni i abstrakcyjnych form dostrzeżonych w surowym górskim krajobrazie. Koń stojący w gęstej mgle. Samotny głaz na zboczu. Pomiędzy nimi Cisza.
Te niemal banalne motywy, dopiero po zatrzymaniu na nich spojrzenia na dłużej, pozwalają dostrzec ich ukryty często sens. Artysta fotografuje elementy krajobrazu jakby były znakami – stemplami czasu zapisanymi w przestrzeni. To refleksja nad niestałością świata i kruchością chwil, które fotografia próbuje zatrzymać dostrzeżonymi subtelnościami.
Artysta posługuje się kamerą wielkoformatową i klasyczną techniką srebrową, a finalną formą jego fotografii są zarówno ciemniowe stykówki, jak i powiększenia wykonywane ręcznie. Materialność odbitki fotograficznej jest zatem równie ważna jak sam obraz. Prace prezentowane na wystawie to ciemniowo wykonane autorskie fotografie kontaktowe – tzw. stykówki 4 x 5 cala. W tradycji fotografii analogowej stykówka jest najbardziej bezpośrednią i natywną formą obrazu: powstaje poprzez kontakt negatywu z papierem fotograficznym, bez powiększania. W przypadku negatywów wielkoformatowych stykówka zachowuje niezwykłą szczegółowość obrazu i subtelną gradację tonów. W tej formie fotografia odzyskuje swoją fizyczną obecność. Istnieje jako materialny obiekt – nieprzetworzony cyfrowo, istniejący dzięki chemicznemu zapisowi światła i cienia na negatywie i papierze fotograficznym.
Tytuł wystawy „Intencja czysta”, odnosi się do samego aktu fotografowania. W twórczości Swosińskiego nie ma miejsca na spektakl czy potrzebę odautorskiej narracji. Chodzi o gest uważności. O moment, w którym spojrzenie spotyka się z rzeczywistością i jej metafizyczną formą, powolną praktyką – doświadczeniem, które przywraca obrazowi jego pierwotny sens. W świecie kompulsywnie produkowanych obrazów, taka postawa okazuje się niemal radykalna. Fotografie te nie mają być doskonałe, są osobiste, bliskie, pierwotne i są tym czym powinny być – efektem wrażliwości i uważności.
Anka Gregorczyk - kuratorka wystawy

Rafał Swosiński.
Urodzony w 1966 roku w Chodzieży, swoją fotograficzną drogę rozwijał od 1986 pod okiem Janusza Nowackiego, cenionego fotografa, założyciela Galerii pf, którego traktuje jako swojego najważniejszego Nauczyciela i Mistrza. Twórcza aktywność Swosińskiego wyrasta z tradycji fotografii krajobrazowej rozwijanej w środowisku fotograficznym związanym z Jelenią Górą. Zajmuje się klasyczną wielkoformatową fotografią, zawodowo pracuje również cyfrowo. Tatry fotografuje od czasu wspólnego pleneru z Januszem Nowackim w 1986 roku. Istotnym punktem odniesienia dla jego praktyki pozostaje działalność Ewy Andrzejewskiej i Wojciecha Zawadzkiego, twórców, którzy nadali fotografii karkonoskiej nowy, bardziej refleksyjny wymiar artystyczny. Świadome operowanie atmosferą obrazu – mgłą, nieostrością, monochromatyczną tonacją – a także głęboka wiara w twórczy potencjał procesu ciemniowego. W latach 90. zaczął fotografować Karkonosze. Brał udział w wielu plenerach i wystawach towarzyszących Biennale Fotografii Górskiej w Jeleniej Górze. Został laureatem Grand Prix na Biennale w 1994 i 1998 oraz I nagrody w 1990, 2014 i 2016.
Jeden z jurorów konkursu XXII i XXIII Biennale. Jego fotografia to pochwała momentu obecności.
Od wielu lat artysta uczestniczy w cyklu wystaw „Kontakty”, w 2024-25 „Kontakty. Czas natury. Czas drzewa”  organizowanej przez Galerię BWA w Jeleniej Górze. Jego fotografie znajdują się m. in.:
w Muzeum Karkonoskim w Jeleniej Górze, Jeleniogórskim Centrum Kultury oraz w kolekcjach prywatnych w kraju i za granicą. Jego twórczość bez wątpienia zasługuje na odkrycie w szerokim gronie odbiorców. Autor ucieka od nazywania siebie artystą i wyraża totalny sprzeciw dla traktowania fotografowania jako źródła zaspokajania ambicji i chęci udowadniania czegokolwiek, co sprawia, że w swoim resume nie ma zbyt wielu indywidualnych wystaw jak i strony internetowej czy profili w mediach społecznościowych. Wystawa w Galerii Centrala jest zorganizowana z okazji jego 40-lecia pracy twórczej.

W maju galeria zaprosi na dwa wykłady z udziałem znakomitych
teoretyków i praktyków fotografii wielkoformatowej.

Patronat medialny: Kwartalnik FOTOGRAFIA, Magazyn IKS, ZPAF
Dołącz do wydarzenia na Facebooku