Gdańska Galeria Fotografii, Zielona Brama, 
Muzeum Narodowe w Gdańsku, Długi Targ 24, Gdańsk 
Ekspozycja od 11 listopada 2017 do 30 stycznia 2018 
Kuratorka: Małgorzata Taraszkiewicz-Zwolicka

Wystawa  "Lutry. Dokument wyobrażony"  to subiektywna dokumentacja pozostałości po społeczności luterańskiej żyjącej na Pomorzu, a dokładniej na Kaszubach, do 1945 roku.
Tytuł wystawy i projektu to pogardliwe określenie ludności pochodzenia niemieckiego wyznania ewangelickiego. Tak często nazywano ich na Kaszubach, gdzie przeważali katolicy obrządku rzymskiego, narodowości polskiej (kaszubskiej), czasem pochodzenia niemieckiego. Kaszubi i Lutry żyli obok siebie przez setki lat, zagroda w zagrodę, dom w dom. Była między nimi zarówno zgoda, jak i niechęć.
Łączyły ich interesy, więzy krwi, praca w polu na nieurodzajnej ziemi, bieda, a często też szczere przyjaźnie. Niechęć i wrogość najczęściej były podsycane z zewnątrz.
Wszystko skończyło się z nadejściem II wojny światowej. Przemoc, która przyszła z obcej ziemi, zrodziła nienawiść. Ostateczny kres ich wzajemnych kontaktów nastąpił w 1945 roku, kiedy to jedną decyzją zakończono okres kilkusetletniego sąsiedztwa. Pozostały domy, gospodarstwa, świątynie, cmentarze. W opuszczonych domostwach pojawili się nowi sąsiedzi. W kościołach zamalowano wizerunki Marcina Lutra. Stopniowa pamięć miejscowych o tych, co musieli odejść, zatarła się. Coraz mniej było śladów po dawnych mieszkańcach. W latach 70. XX wieku. "zniknęła" większa część miejskich cmentarzy ewangelickich. Te na wsiach powoli zarastały, ale trwały.
Artysta wizualny Leszek Żurek szuka dziś sposobu na przywrócenie atmosfery tamtego świata przeszłości w swoich czarno-białych analogowych fotografiach, a formalnie - środków podnoszących napięcie i dramaturgię zdjęć, jak na przykład wielokrotna ekspozycja czy element ruchu. Tworzy dokument wyobrażony we własnej pamięci i złożony z zasłyszanych historii. Jego fotografie są próbą dodania indywidualnej narracji i wytworem nieobiektywnej dokumentacji. Nawiązuje do graficznej dokumentacji obiektów archeologicznych Piranesiego, w których autor poszerzał realnie istniejące budowle o własne widzenie zachowanych fragmentów starożytności.
Katalog towarzyszący wystawie jest publikacją poszerzającą wiedzę na temat sytuacji społeczno-historycznej regionu Kaszub przed 1945 rokiem. W tekście głównym dr Maciej Szymanowicz precyzyjnie określa tło topograficzne a zarazem etniczne ludności protestanckiej i katolickiej, analizując współczesną fotograficzną wizję Leszka Żurka.
Wymiar socjologiczny przerywania więzi sąsiedzkich tamtego czasu odnajdujemy w esejach Heleny Leman, która ustami ostatnich świadków rugowania ludności ewangelickiej opowiada historie z Połęczyna, Egiertowa, Kaplicy i innych kaszubskich wsi.
Leszek Żurek jest tegorocznym stypendystą Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego i Marszałka Województwa Pomorskiego.

Leszek Żurek - absolwent Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku oraz Akademii Sztuk Pięknych w Poznaniu w dziedzinie fotografii. Wykładowca fotografii i psychofizjologii widzenia w Polsko-Japońskiej Akademii Technik Komputerowych, oddział Gdańsk. Autor fotografii dwóch publikacji albumowych Paradissus Marie  oraz Kościół Mariacki w Żukowie. Stale współpracuje z muzeami w Trójmieście, twórca zdjęć do katalogów Muzeum Miasta Gdyni.
W swych pracach zaprasza widza w podróż w głąb siebie. Posługując się fotografią, zadaje ważne pytanie o tożsamość minionych istnień oraz o trwałość pamięci. Twórca wielu docenionych cyklów fotograficznych (m. in. Moje ogrody, Powidoki, Sekrety, Niepamięci, Kalotypie, Z tego brzegu czasem widać drugi brzeg) oraz prac wideo (filmy Mantra, Powitanie prezentowane w ramach wykładów zagranicznych Krzysztofa Jureckiego pt. Suplement do polskiej sztuki wideo 1980-2006).
Fragment ekspozycji w Gdańskiej Galerii Fotografii
Kuratorka: Małgorzata Taraszkiewicz-Zwolicka
Współpraca: Natalia Helman, Mariola Balińska, Maja Bieńkowska
Wystawa czynna do 30.01.2018 - od wtorku do niedzieli, w godz. 10:00 - 17:00