29.01. - 1.02.2026
Stara Galeria ZPAF
Plac Zamkowy 8, Warszawa
Wernisaż wystawy
w poniedziałek 29 grudnia 2025
o godz. 19:30
Wystawa czynna
do 1 lutego 2026
od poniedziałku do piątku
w godzinach 10:00 - 16:00
Organizatorka
i kuratorka wydarzenia
Kamila Sammler
Patronat honorowy![]()
Stypendium z Funduszu
Popierania Twórczości
Dofinansowano
z Programu Kultura![]()
Współpraca
![]()
Wydarzenie jest poświęcone pamięci naszego kolegi, zmarłego w maju 2024 roku, wybitnego artysty fotografika, Sergiusza Sachno. Pamięć o twórcy trwa – w obrazach, w kadrach, w emocjach, które pozostawił – ale jednocześnie kruszeje, zacierając, wymazując szczegóły i fakty. Sztuka staje się wtedy pomostem: ocala ślady, przywraca głos, nie pozwala, by całkiem zniknął w ciszy zapomnienia. Wydarzenie wymazywanie SERGIUSZ SACHNO nieobecny obecny, jest hołdem dla artysty, pytaniem o rolę jego dzieła w zachowaniu pamięci. Wizualnym i dźwiękowym zapisem procesu WYMAZYWANIA wspomnień, OBECNOŚCI mimo NIEOBECNOŚCI. Refleksją nad rolą fotografii jako medium utrwalania i utraty jednocześnie.
dr Kamila Sammler - kuratorka
Akt twórczy jest związany z narodzinami czegoś, co jednak nie pochodzi z nicości. Tworząc obraz, wiersz, zdjęcie, inwencję twórczą czerpiemy z naszych przemyśleń, z uczuć, emocji lub z ich połączenia, które przetworzone przez naszą osobowość, rodzą się ponownie. Inwencja twórcza jest pragnieniem ekspresji siebie. By znaleźć najwłaściwszą formę jej wyrazu, musimy zajrzeć do własnego pokładu doświadczeń, snów, pragnień i eksperymentów oraz połączyć w jedno to, co było, co jest i co może nastąpić.
Nasza wnikliwość i percepcja świata, wszystkiego, co doświadczamy w życiu zapełnia te pokłady. Uważam, że nie można się tego nauczyć, to się raczej w nas rodzi i rozwija. Inwencja twórcza nie jest niczym innym jak ponownym narodzeniem tego,
co do siebie czujemy, kim jesteśmy i jak widzimy nasz świat.
Sergiusz Sachno
W zasadzie niemal cała dojrzała twórczość Sergiusza Sachno, twórczość, nota bene, już zamknięta, jest paradoksalnie ciągle „otwarta” na nowe, kolejne jej interpretacje. Fenomenem fotografii uprawianej przez Sachno była wszak jej zmienność i otwartość na eksperymenty, na ciągłe przekraczanie dotychczas (przez autora) osiągniętych rezultatów, a tym samym jej „granic”.
Artysta — z wykształcenia socjolog i filozof — nie bał się bowiem sięgać stale jakby „poza” : tj. poza eksploatowany dotąd obszar artystycznej penetracji, poza konkret (dokument) — by sięgać iluzji, poza „prozę” odczytywania zdejmowanej fotograficznie oczywistości — i pójść w stronę „poezji” nieoczywistości. Jeśli więc spróbujemy uporządkować tropy poszukiwań w fotografii tego artysty, to zwrócić musimy uwagę na jej przejścia:
— od ujmowania ciała fizycznego do „ciała metafizycznego”;
— od rejestrowania spektaklu teatralnego i jego twórców (aktorów) do „spektaklu” fotograficznej inscenizacji, to jest postawienia
na grę świateł i cieni;
— a więc także od „materii” ciała żyjącego (akt) do „ciała złudnego” (cień);
— z formalnego punktu widzenia: od centryzmu w obrazie do jego decentrystycznej propozycji.
Rekapitulując: droga artystyczna Sergiusza Sachno wiodła konsekwentnie od fotografii dokumentu do tzw. „fotografii twórczej”
- której założenia sformułował francuski teoretyk i kurator Jean-Claude Lemagne, na którą to koncepcję artysta sam się powołał. Fotografie Sachno były jednakże zawsze podporządkowane tyleż myślowej strategii działania dokumentalisty, co i intuicyjnemu nastawieniu, wspartemu wyraźną preferencją dla zmysłowości, uleganiu jej impulsom. By pogodzić więc te dialektyczne wektory, fotograf przedmiotem swego artystycznego zainteresowania uczynił głównie ciało, i to z dominacją uwagi dla piękna ciała kobiecego - jako bardziej plastycznego w oddawaniu jego twórczych zamiarów.
Andrzej Saj (Ciało-cienia)
Sergiusz Sachno
Urodził się 29 grudnia 1945 w Harbinie (Chiny). Do marca 1968 studiował socjologię na Uniwersytecie Warszawskim,
a następnie filozofię i socjologię na Uniwersytecie Karola w Pradze. Fotografią zajmował się od 1972 roku. Prace swoje prezentował na kilkudziesięciu wystawach indywidualnych i zbiorowych w kraju oraz za granicą, m in. w Sydney, Tokio, Montrealu, Toronto, Nowym Jorku, Vancouver, Pradze, Amsterdamie i Berlinie. Autor wystawy Stulecie Polaków, eksponowanej w 1999 roku na Zamku Królewskim w Warszawie, a następnie w wielu krajach europejskich oraz albumu pod tym samym tytułem.
Specjalizował się w fotografii portretowej, teatralnej, mody i ogólnie reklamowej. Zwolennik i propagator idei decentryzmu w fotografii. Był laureatem wielu nagród i wyróżnień z całego świata. W 1979 roku otrzymał od Jacques’a Chiraca Medal miasta Paryża za fotografię. W 2007 roku Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego przyznał odznakę honorową Zasłużony dla Kultury Polskiej. Aktywny członek najwyższych władz Związku Polskich Artystów Fotografików. Zajmował się pracą dydaktyczną w dziedzinie fotografii. Prowadził zajęcia z portretu i aktu w Studium Fotografii ZPAF. W 2008 roku otrzymał tytuł doktora sztuki filmowej w Państwowej Wyższej Szkole Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej w Łodzi. W latach 2012-2018 zatrudniony na stanowisku profesora w Wyższej Szkole Sztuki i Projektowania w Łodzi. Człowiek wielkiego formatu, humanista. Mistrz, Przyjaciel, Przewodnik Prof. Sergiusz Sachno, zmarł 10 maja 2025 roku w Warszawie. Więcej na stronie autorskiej www.sachno.pl
Wystawie towarzyszy ilustrowany katalog zawierający obszerne teksty krytyczne i więcej prac z wystawy.
Ten oraz katalog drugiej wystawy można też przejrzeć na pełnym ekranie w formie flipbooków (trzeba kliknąć w wybrany obrazek)





Wernisaż wystawy w przestrzeniach Starej Galerii ZPAF. fot. Tomasz Mosionek i Marek Kucharczyk
